College VEurne - lesbestanden - project Nederlands - Geschiedenis 2004-2005

Vierentwintig
Gezichten van een Grote Oorlog

 

 

 

Leo Baelden
+ 18 maart 1918
20 jaar
Wulveringem


                                               Leo

 

Op 21 maart 1897 vlak voor middernacht werd Leo Baelden in de ouderlijke hoeve in Wulveringem geboren. Zijn geboorte kon pas de volgende dag aangegeven worden en dus werd zijn officiële verjaardag 22 maart. Leo was de derde van de zeven kinderen van Theophilus Baelden en Romanie Cambier. Gerard en Julius waren Leo’s oudere broers, na hem kwamen nog Germain Albin, Magdalena, Camiel en Maria Magdalena. Van de zeven kinderen zouden er twee veel te vroeg aan hun einde komen: Julius stierf op 21-jarige leeftijd aan hersenvliesontsteking en Leo kwam om in 'Den Grooten Oorlog'.

 

 

Politieke interesse was de familie Baelden niet vreemd. Grootvader Ferdinandus Ignatius Baelden was burgemeester van Houtem vanaf 1855 tot zijn dood in 1860. Vader Theophilus was gemeenteraadslid van Wulveringem vanaf 1903 tot hij overleed in 1918.

De ouderlijke hoeve werd in de Tweede Wereldoorlog platgebombardeerd en niet meer heropgebouwd. Bij dat bombardement sneuvelden ook vele kostbare familiefoto's. De hoeve bevond zich geografisch gezien onder de Bergenvaart. Rond de voormalige hoevegebouwen slingert zich de huidige Ketseweg, die de verbinding tussen Houtem en het gehucht ’t Zwaantje vormt. Over de Bergenvaart ter hoogte van de hofstede bevindt zich nog steeds de Baeldenbrug, genoemd naar de ouders van Leo Baelden.

Waarschijnlijk volgde Leo een vorm van lager onderwijs in een naburige gemeente. Daarna voltooide hij in 1910-1911 het vijfde voorbereidende jaar in het Bisschoppelijk College in Veurne. In het toen nog Franstalige college kreeg hij er de quotering ’très bien’. Wellicht moest Leo daarna thuis op de boerderij helpen, want zijn naam duikt niet meer in de schoolregisters op. Zijn laatste verblijfplaats vóór de oorlog was het voormalige Noordhoek 7, wellicht de ouderlijke hoeve.

De ongehuwde landbouwknecht, die op 1 juni 1916 opgeroepen was, meldde zich op 8 juli 1916 bij het leger aan. Soldaat 2de klasse Leo Baelden behoorde tot het speciaal contingent 1916. Zijn stamnummer was 133/2280. Na zijn gewone opleiding werd hij ondanks zijn verminderd zicht – categorie A8 in die tijd - naar het Centre d'Instruction des Mitrailleurs in Honfleur doorverwezen. Daar kreeg hij een bijkomende opleiding om met een mitrailleur te leren omgaan. Vanaf 1915 reorganiseerde en moderniseerde het Belgisch leger zich. Belgische fabrieken voor artillerie ontstonden in Frankrijk en Engeland. Het artilleriepark breidde uit. Veel meer soldaten waren nodig om de artilleriestukken te bedienen. Later werd er ook naar gestreefd om elk bataljon van de infanterie met een compagnie mitrailleurs uit te rusten. Op 21 oktober 1916 beëindigde Leo zijn opleiding. Daarna zorgde hij een tijd voor de voeding, kleding en bevoorrading van de troepen.  

Op 5 juli 1917 voegde Leo zich bij het 3de Karabiniersregiment. Dit regiment behoorde tot de 6de Legerdivisie. Leo Baelden maakte deel uit van de 4de Compagnie. Het 3de Regiment Karabiniers lag in die periode (van 4 tot 15 juli 1917) in reserve in  barakken te Leisele. Daarna begaven ze zich weer naar het front in Nieuwkapelle en vervolgens naar de sector Sint-Jacobskapelle. Waarschijnlijk ging Leo die zomer thuis helpen bij de oogst, want op 11 augustus 1917 kreeg hij een maand verlof 'sans solde'.
 

 

Op 4 februari 1918 ging het 3de Karabiniers naar Wulveringem en Vinkem. Van daar  trokken ze verder richting De Panne om het zeefront te verzekeren. Bataljon I, waartoe Leo Baelden behoorde, bevond zich op 10 maart 1918 in de eerste lijn te Nieuwendamme – Sint-Joris in de sector Nieuwpoort. Een hevig Duits bombardement met obussen en stikgassen deed op 18 maart om 6 uur ’s morgens het Gevecht bij Nieuwendamme uitbreken. De vooruitgeschoven bewakingsposten van het 3de Regiment trokken zich terug. De vijand viel hevig aan en enkele posten van de lijn ‘Fortins’ voor Sint-Joris vielen in hun handen, maar rond 8 uur werden ze heroverd. In de sector van Nieuwendamme gingen de Duitsers vooruit tot de ‘Kruisdijk’ en  de ‘Redan du Gaulois’.
Om 9.30u. viel een Duitse granaat in Leo’s buurt. De scherven doorboorden zijn schedel en Leo stierf bijna onmiddellijk. Tijdens het hevige gevecht van 18 en 19 maart 1918 vielen 230 doden en gewonden.

 

 

In tegenstelling tot de Duitse stormtroepen kende het 3de Regiment het terrein bij Nieuwendamme nauwelijks. Het was nog maar pas in deze frontsector aangekomen.  De 3de Karabiniers bleven nog tot 30 juli in de streek van Nieuwpoort.

De jonge Baelden werd begraven op 22 maart 1918 (net op zijn 21ste verjaardag !) in De Panne ‘Duinhoek’, graf 3/133. Zijn stoffelijk overschot is nu terug te vinden op de Belgische Militaire Begraafplaats in De Panne, graf CO154. Enkele jaren na de oorlog werden de erfgenamen van Leo Baelden ‘vergoed’. Ze kregen 675 Belgische frank voor de 9 maanden aan het front, en 600 frank voor de 12 maanden die hij ver weg van het front doorbracht, bijvoorbeeld wanneer hij zijn opleiding volgde.

 Stijn Louwagie, Jasper Hillewaere, Adriaan Sticker